TEKNOLOGI CANTUMAN DEWASA TANAMAN DURIAN, Durio zibethinus L

Pokok Durian Durio zibethinus L

Durian segera,durian ekspress, durian “shortcut”, sudah menjadi istilah yang sinonim dengan Teknologi Cantuman Dewasa Durian. Konsep asasnya adalah menggantikan varieti pokok durian yang tidak kehendaki kepada varieti yang lebih ekonomik dan mengikut pilihan usahawantani sendiri. Antara varieti yang menjadi pilihan ialah tidak asing lagi iaitu varieti D197 (Raja Kunyit @ Musang King), D24, D198 (Kim Hong @ Golden Phoenix) ,Durian Duri Hitam (Ochee) dan pelbagai lagi varieti yang dikehendaki oleh usahawan.

Sistem pengakaran yang sudah tersedia dan stabil menjadikan ia satu bonus besar untuk tumbesaran pokok durian. Melalui teknologi ini, pokok durian dapat menghasilkan buah seawal 4 ke 5 tahun selepas cantuman dijalankan. Pemilihan pokok yang dicantum ialah pokok yang sihat dan bebas dari penyakit perosak kerana ia merendahkan peratus kejayaan cantuman dan risiko kematian pokok asal sangat tinggi.

Terdapat 2 kaedah dalam teknologi ini iaitu ;

1) Pembentukan semula tunas penanti baru

Tunas penanti baru dihasilkan melalui 3 kaedah iaitu kaedah tebang ( tunggul), kaedah pollarding (1-2 dahan ditinggalkan sebagai jaminan kelangsungan hidup) dan kaedah ketiga ialah kaedah kelaran. Dalam tempoh 1 ke 3 bulan tunas penanti baru akan mula tumbuh dan akan dicantum melalui kaedah baji, cantuman mata tunas , cantuman patch ranting atau sanding. 

Berikut adalah contoh kaedah penyediaan tunas penanti baru:

Kaedah tunggul: Pokok ditebang pada aras 1.0m ke 1.2m dari aras tanah.

Kaedah Pollarding - Pokok ditebang dan 1 ke 2 dahan ditinggalkan.

Kaedah kelaran - Kambium pokok dikelar sebanyak 7/8 dari ukur lilit dan pokok ditebang selepas tunas baru cambah

Berikut adalah contoh kaedah cantuman yang dijalankan pada tunas baru :

a) Cantuman Baji

Umur cantuman selepas 25 hari daripada tempoh cantuman.

Umur cantuman selepas 40 hari daripada tempoh cantuman.

Kaedah cantuman Patch ranting yang berumur 60 hari selepas cantuman.

Kaedah cantuman menggunakan teknik sandingan tunas penanti dan anak benih cantuman.

2) Cantuman terus pada pokok penanti (Patch)

Teknologi ini dijalankan dengan membuat cantuman terus pada pokok penanti dewasa dan pokok asal ditebang secara berperingkat selepas cantuman berjaya. Pemilihan pokok yang sihat tanpa sebarang serangan perosak atau penyakit mampu meningkatkan peratus kejayaan cantuman. Cantuman dijalankan pada aras 1.0 m ke 1.2 m dari aras tanah.

1. Kaedah Cantuman
1. Kaedah cantuman yang dipraktikkan ialah menggunakan kaedah cantuman ranting mata tunas atau teknik Patch.
2. Teknik cantuman ini adalah seperti berikut:
3. Pemilihan sion / sumber matatunas

Mata tunas yang sesuai untuk dijadikan sebagai sion.

Mata tunas yang tidak sesuai untuk dijadikan sebagai sion.

Gerak Kerja Cantuman

1) Kulit pokok dewasa dikikis pada ketinggian 1.0- 1.2 m dari tanah.

2)Kerja membuat tapak cantuman bersaiz lebar 2 cm dan tinggi 10-12 cm.

3) Kulit sion dikikis sepanjang 4- 5 cm.

4) Kulit tapak cantuman ditarik dan dipotong sepanjang 6-7 cm.

5) Sion diselitkan pada tapak cantuman dengan keadaan kulit yang dikikis menghala ke dalam batang pokok.

6) Tapak cantuman dililit dengan menggunakan pita cantuman dari bawah ke atas.

7) Sion dan tapak cantuman dililit sehingga habis.

8) Pita cantuman dibuka berperingkat pada hari ke-45 selepas cantuman dibuat.

Penjagaan dan penyelenggaraan

Terdapat 4 amalan bagi penyelenggaraan dan penjagaan pokok selepas cantuman berjaya. 

i. Keperluan air dan sistem pengairan

Sistem Pengairan Jenis Renjis

Keperluan air untuk durian sehari :

Awal : 37 liter

Tampang : 127 liter

Matang : 327 liter

ii. Cantasan penjagaan

Tunas yang rapat, bertindih dan tidak seimbang akan dipangkas bagi memastikan tumbesaran pokok tidak terbantut dan sihat.

iii. Menebang pokok penanti / pokok dewasa

Pokok penanti / pokok asal ditebang selepas hari ke 60 ke 90 hari selepas cantuman berjaya. Jarak yang sesuai adalah dalam lingkungan 1 kaki ke atas dari tapak cantuman. Muka keratan pokok yang ditebang hendaklah dipotong pada sudut 30° ke 45° bagi mengelakkan berlakunya takungan air pada pokok.

Pokok penanti dewasa/ dan cantuman yang telah berjaya sedia untuk ditebang.

Kerja menebang pokok penanti / dewasa dijalankan menggunakan chainsaw.

iv) Cantasan Penjagaan

Tunas yang rapat, bertindih dan tidak seimbang akan dipangkas bagi memastikan tumbesaran pokok tidak terbantut dan sihat. Membuang ranting sisi di setiap dahan bagi membentuk dahan dan zon buah yang sihat secara berperingkat.

v) Memasang kayu sokongan

Buluh atau kayu sokongan dipasang dengan mengikat tunas cantuman pada batang pokok dewasa bagi mengelakkan tunas patah dan sekah. Tali juga digunakan bagi menyokong pokok dari patah.

vi) Kawalan perosak dan penyakit

Kawalan penyakit berdasarkan pemantauan sepanjang masa mengikut APB.

Pembajaan

Kerja pembajaan dijalankan mengikut pengesyoran.

Kerja pembajaan dijalankan mengikut pengesyoran.

TAHUN	JENIS BAJA	KADAR (KG/PKK)	KG/PKK/THN	KEKERAPAN MEMBAJA SETAHUN
1	NPK 15:15:15	0.75	9	12
	Kompos Organik IMO	10	20	2
	Foliar Organik 1)Asid Amino 2)Plant Booster	Mengikut Label Pengesyoran	Mengikut Label Pengesyoran	12
2	NPK 15:15:15	0.75	9	12
	Kompos Organik IMO	20	40	2
	Foliar Organik 1)Asid Amino 2)Plant Booster	Mengikut Label Pengesyoran	Mengikut Label Pengesyoran	12
3	NPK 15:15:15	1.00	12	12
	Kompos Organik IMO	25	50	2
	Foliar Organik 1)Asid Amino 2)Plant Booster	Mengikut Label Pengesyoran	Mengikut Label Pengesyoran	12
4	NPK 15:15:15	1.00	12	12
	Kompos Organik IMO	25	50	2
	Foliar Organik 1)Asid Amino 2)Plant Booster	Mengikut Label Pengesyoran	Mengikut Label Pengesyoran	12
5 dan ke atas	NPK 12:12:17:2	1.00	12	12
	Kompos Organik IMO	25	50	2
	Foliar Organik 1)Asid Amino 2)Plant Booster	Mengikut Label Pengesyoran	Mengikut Label Pengesyoran	12

TAHUN

JENIS BAJA

KADAR (KG/PKK)

KG/PKK/THN

KEKERAPAN MEMBAJA SETAHUN

1

NPK 15:15:15

0.75

9

12

Kompos Organik IMO

10

20

2

Foliar Organik

1)Asid Amino

2)Plant Booster

Mengikut Label Pengesyoran

Mengikut Label Pengesyoran

12

2

NPK 15:15:15

0.75

9

12

Kompos Organik IMO

20

40

2

Foliar Organik

1)Asid Amino

2)Plant Booster

Mengikut Label Pengesyoran

Mengikut Label Pengesyoran

12

3

NPK 15:15:15

1.00

12

12

Kompos Organik IMO

25

50

2

Foliar Organik

1)Asid Amino

2)Plant Booster

Mengikut Label Pengesyoran

Mengikut Label Pengesyoran

12

4

NPK 15:15:15

1.00

12

12

Kompos Organik IMO

25

50

2

Foliar Organik

1)Asid Amino

2)Plant Booster

Mengikut Label Pengesyoran

Mengikut Label Pengesyoran

12

5 dan ke atas

NPK 12:12:17:2

1.00

12

12

Kompos Organik IMO

25

50

2

Foliar Organik

1)Asid Amino

2)Plant Booster

Mengikut Label Pengesyoran

Mengikut Label Pengesyoran

12

Kawalan Penyakit dan Perosak

Serangan anai-anai. Pengesyoran kawalan menggunakan racun serangga bahan aktif Chlorpyrifos @ Fipronil mengikut label dan APB.

Serangan kulat Rhizoctonia solani atau Hawar Daun. Pengesyoran menggunakan racun Kulat Pencycuron mengikut label dan APB.

Serangan kanker “ Phythopthora palmivora” : Kawalan menggunakan racun kulat Metalaxyl / Phosphorus acid mengikut APB.

Pengurusan Rumpai

Antara kaedah yang diamalkan ialah menggunakan racun rumpai bahan aktif Glufosinate ammonium atau kaedah manual dengan menggunakan mesin rumput.

Tempoh berhasil

Melalui teknologi ini, pokok durian mampu berbuah seawal 4 ke 5 tahun selepas cantuman dijalankan. Penjagaan dan kawalan terhadap bilangan buah perlu dititikberatkan mengikut umur pokok agar kualiti tanaman dan hasil sentiasa dalam keadaan sihat serta konsisten.

 Kesimpulan

Teknologi ini telah terbukti sangat praktikal bagi usahawan tanaman durian yang ingin menggantikan pokok-pokok lama yang kurang ekonomik atau komersil kepada varieti yang dikehendaki selari dengan permintaan dan nilai yang tinggi. Teknologi ini dapat memartabatkan industri pertanian di negara kita ke arah peringkat global berpaksikan Amalan Pertanian Baik (APB) yang dijayakan oleh Jabatan Pertanian.

#myDOA #OurFoodOurFuture

POTENSI PENANAMAN KOPI LIBERICA DI MALAYSIA

Buah Kopi Liberica yang sudah masak dan sesuai untuk dipetik.

Tanaman Kopi (Coffea spp.) adalah sejenis tanaman yang tergolong di dalam keluarga Rubiaceae dan dikatakan berasal daripada kawasan Tropika di Benua Afrika. Terdapat tiga jenis kopi yang biasa ditanam iaitu kopi Arabica, Robusta dan Liberica. Tanaman ini dipercayai dibawa ke Semenanjung Malaysia pada tahun 1779 di mana kopi jenis Arabica adalah merupakan jenis kopi yang mula-mula diperkenalkan. Perusahaan kopi tempatan mula berkembang apabila kopi jenis Liberica diperkenalkan oleh Leonard Wray pada tahun 1875.

Kopi jenis Liberica adalah jenis kopi yang sesuai ditanam di Malaysia. Negeri-negeri pengeluar utama kopi Liberica ialah Negeri Selangor dan Johor. Manakala kopi jenis Robusta pula banyak ditanam di negeri Kedah,  Sabah dan Sarawak. Tanaman ini merupakan tanaman yang penting di kalangan pekebun kecil. Ianya diusahakan secara tanaman tunggal atau secara selingan di kawasan kelapa yang sedia ada.  

Pada tahun 2016, keluasan tanaman kopi di Malaysia ialah 2,621 hektar dimana kawasan penanaman utama di Negeri Johor  (1,127.4 hektar) dan  di Negeri Sabah  (1,221.9 hektar). Jika dilihat daripada status industri kopi di negara ini, pengeluaran biji kopi mentah  menurun daripada 15,064 metrik tan pada tahun 2011 kepada sebanyak 7,170 metrik tan pada tahun 2016. Jenis kopi yang banyak ditanam adalah Liberica manakala permintaan kopi dunia masa kini adalah dari jenis Arabica dan Robusta. Penanaman kopi terus dipinggirkan oleh petani di atas banyak faktor diantaranya tiada insentif kepada penanam kopi sejak RMKe-9 dan RMKe-10, harga biji kopi jambu yang tidak menentu, penghasilan kopi yang rendah dan serangan musuh dan perosak.

Tanaman Kopi Liberica secara tunggal

Malaysia juga masih lagi merupakan negara pengimport biji kopi  mentah dan produk-produk berasaskan kopi. Nilai import juga menunjukkan peningkatan dari  RM 767.7 juta pada tahun 2011 kepada RM1.243 bilion pada tahun 2016. Harga kopi di pasaran tempatan juga dipengaruhi oleh beberapa faktor dalaman seperti gred kopi, kaedah pemprosesan dan marjin pemasaran manakala faktor luaran ialah seperti status penawaran dan permintaan di peringkat antarabangsa. Manakala nilai eksport juga didapati meningkat dari RM962.5 juta pada tahun 2011 kepada RM1.734 bilion pada tahun 2016.

Tanaman kopi telah dikenalpasti sebagai salah satu daripada komoditi pertanian yang diberi perhatian oleh kerajaan di dalam RMK11 (2016-2020). Dengan permintaan kopi yang tinggi, pengeluaran kopi negara perlu ditingkatkan lagi bagi menampung permintaan tersebut. Bagi mencapai tujuan tersebut, kerajaan telah meluluskan peruntukan sebanyak RM10 juta untuk tempoh RMK11 bagi memperkasakan lagi industri kopi negara. Pelbagai program pembangunan kawasan kopi telah dilaksanakan termasuklah  menggalakan penanaman semula bagi menggantikan pokok-pokok yang telah tua dan tidak lagi produktif dengan varieti kopi yang berhasil tinggi seperti MKL5, MKL6 dan MKL7. Projek-projek Pemulihan kebun kopi juga dilaksanakan dengan tujuan memulihkan pokok-pokok kopi yang masih produktif bagi  meningkatkan hasil.

Tanaman Kopi Liberica integrasi dengan tanaman pisang

Potensi tanaman kopi di Malaysia boleh dikembangkan lagi dengan penanaman secara integrasi bersama kelapa dan dusun buah-buahan. Kini terdapat beberapa varieti kopi Liberica yang berpotensi menjana pendapatan seperti varieti MKL 5, MKL 6 dan terkini MKL 7. Galakan penanaman kopi perlu dijalankan bagi memastikan negara kita tidak terus bergantung kepada pengimportan biji kopi mentah. Malaysia merupakan negara yang memproses kopi dengan bilangan pengilang kopi sebanyak 70 buah syarikat pada tahun 2016 dan  syarikat tersebut telah berdaftar dengan Jabatan Pertania Malaysia.

Malaysia kini hanya mampu mengeluarkan biji kopi mentah sekitar kurang dari  5.3% untuk keperluan tempatan manakala sebanyak 94.7% biji kopi mentah adalah diimport. Dianggarkan sebanyak 100,000 mt biji kopi mentah diimport setiap tahun untuk kegunaan kilang tempatan bagi menghasilkan produk berasaskan kopi seperti  minuman segera 3 dalam satu, white coffee, black coffee dan sebagainya. Produk-produk ini dihasilkan samaada untuk kegunaan tempatan dan juga dieksport.

Kopi Liberica

Tanaman kopi mempunyai prospek yang cerah di negara ini berdasarkan peningkatan permintaan terhadap pelbagai produk nilai tambah kopi. Produk-produk yang dihasilkan termasuk produk minuman, produk makanan seperti kek, biskut, roti, aiskrim, gula-gula, coklat, jeli serta kegunaan lain seperti pewarna, perasa, ramuan perapan daging, peneutral bau, pewangi bilik, lilin dan produk kosmetik. Selain itu, kopi juga mempunyai kebaikan tersendiri dimana minuman kopi dapat meningkatkan metabolisma badan,  meningkatkan daya  tumpuan, antioksidan, membantu membina otot dan memperbaiki daya ingatan.

Biji kopi yang telah diproses

Jika dilihat daripada peratusan jumlah penduduk di Malaysia, lebih kurang 40% adalah didominasi oleh golongan belia, dimana golongan ini mempunyai gaya hidup baru dan lebih bergaya. Jadi, usaha-usaha perlu dilakukan agar golongan belia gemar kepada kopi tempatan berbanding kopi yang ditawarkan oleh jenama luar negara. Industri kopi boleh dianggap sebagai satu sumber kekayaan yang boleh dimajukan dan menyumbang kepada peningkatan Keluaran Dalam Negara Kasar (KDNK).

#myDOA #OurFoodOurFuture